انواع سقف یوبوت

‌ سقف یوبوت

سیستم‌های سقفی گوناگونی در ساختمان سازی استفاده می‌شوند که هر کدام از آنها ویژگی‌های منحصر به فردی دارند. انواع سقفهای یوبوت نیز گونه ای از سیستم‌های سقفی است که به دلیل ساختار و نحوه اجرایی که دارد، می‌تواند مزایای فوق العاده ای را در اختیار طراحان و مهندسان قرار بدهد. سقف یوبوت از آن دسته فناوری های ساخت سقف است که روز به روز به محبوبیت آن در صنعت ساختمان سازی افزوده می شود.

امروزه در ساختمان سازی علاوه بر سبک سازی، سرعت اجرا و مقاوم نمودن ساختمان برای بازگشت سریع سرمایه نیز حائز اهمیت است. سیستم های دال مجوف در کشورهای مختلف جهان و به ویژه کشورهای اروپایی، جایگاه بسیار خوبی دارند و این بدان علت است که صرفه جویی بیشتر در مصرف بتون و میلگرد در مقایسه با سایر سیستم های مشابه، سهم بزرگی از بازار را کسب کرده است.

تعریف سقف یوبوت

U-BOOT  یا U-BOAT  برگرفته از نام یک زیردریایی جنگی متعلق به ارتش آلمان است که در جنگ‌های جهانی اول و دوم، مورد استفاده قرار می‌گرفت. قالب‌های مورداستفاده در سقف یوبوت در حین عملیات اجرایی، درون دال بتنی دفن می‌گردند، برای نخستین‌بار این سقف توسط مهندسان ایتالیایی به این نام، شناخته و مشهور شد.

در اواخر قرن بیستم، مهندسان ایتالیایی با بررسی دقیق انواع مختلف سقف‌ها مانند دال‌های بتنی، به‌منظور بهینه‌سازی، دهانه‌های بزرگ‌تر و کنسول‌های بلندتری را ابداع کردند که در نتیجه، مقاوم‌سازی ساختمان را افزایش داد. آن‌ها سیستم دال مجوف دوپوش یوبوت را ابداع و به مردم جهان در سرتاسر جهان ارائه کردند.

یوبوت به‌عنوان یک سیستم سقفی از قالب‌هایی خاص استفاده می‌کند و ساختار لایه‌ای دارد. از آنجایی‌که این قالب‌ها عمدتاً از جنس پلاستیک هستند، فضای بیشتری را می‌توانند در حین اجرای سقف و بتن‌ریزی به خود اختصاص دهند؛ بنابراین، با کاهش حجم بتن موردنیاز وزن کل سازه سقف به میزان قابل‌توجهی کاهش می‌یابد. به عبارتی سقف یوبوت در مقایسه با انواع سقف‌های دیگر مانند دال بتنی وزن بسیار کمتری دارد.

انواع سقف‌ یوبوت

سقف‌های یوبوت بر اساس ساختارشان به چند دسته مختلف تقسیم می‌شوند:

  • قالب یوبوت یک‌تکه یا تک

 این نوع از سازه‌های یوبوت از یک‌تکه تشکیل شده‌اند. به عبارتی فضای زیرین آن‌ها آزاد بوده و بتن می‌تواند به‌راحتی وارد آن‌ها شود که یکی از بزرگ‌ترین معایب این سیستم سقفی نیز محسوب می‌شود.

  • قالب یوبوت دوتکه یا دوبل

برای رفع ایراد سقف‌های یک‌تکه، این نوع از سقف‌های یوبوت طراحی و ساخته شده‌اند. سقف‌های یوبوت دوتکه از دولایه بالایی و پایینی تشکیل شده‌اند که کاملاً در بتن غرق می‌گردند. بعد تمام شدن مرحله بتن‌ریزی لایه یا تکه پایین یوبوت را جدا می‌کنند.

  • سقف یوبوت اصلاح شده

 در یوبوت‌های تک و دوبل با ابعاد 52 *52، باید از بتن با روانی بالا بهره برد. علاوه بر این، ویبره کردن بتن جهت پرشدن زیر قالب‌ها باید به‌صورت دقیق صورت گیرد. در غیر این صورت، بتن به زیر قالب‌ها نفوذ نمی‌کند و باعث ایجاد حفره در زیر سقف می‌شود. قالب‌های اصلاح شده برای حل این مشکل طراحی و ساخته شده‌اند. ابعاد قالب‌های یوبوت اصلاح شده 30 سانتی‌متری هستند. باید توجه داشت که مصرف بتن در قالب‌های اصلاح شده زیادتر است.

مزایای استفاده از سقف یوبوت

  • کاهش میزان مصرف بتن و میلگرد در مقایسه با سایر سیستم‌ها
  • امکان استفاده بهینه از فضای داخلی ساختمان با کاهش تعداد ستون‌ها
  • حذف ستون‌های اضافی و امکان تأمین پارکینگ‌های بیشتر
  • حذف آویز تیرها در دهانه‌های بلند و در نتیجه هزینه کمتر قالب‌بندی نسبت به سایر سیستم‌های تیر دال
  • مسطح بودن تراز زیرین دال که باعث کاهش هزینه‌های مربوط به لوله‌کشی و نازک‌کاری در زیر سقف می‌گردد.
  • عدم نیاز به سقف کاذب و کاهش هزینه‌های مرتبط با نصب سقف کاذب در صورت نیاز
  • امکان حذف تیر مابین ستون‌ها و یا به‌کاربردن تیرهای پنهان بدون آویز که مکان‌یابی بهینه ستون‌ها را فراهم می‌آورد.
  • کاهش تعداد ستون‌ها
  • امکان طراحی بهتر پلان معکوس به دلیل حذف تیرهای میانی
  • افزایش قابل‌ملاحظه سختی دال سقف با افزایش جزئی وزن آن که کنترل خیز سقف را آسان کرده است.
  • این نوع از سقف، افزایش فاصله ستون‌ها و اجرای سازه‌های با دهانه بزرگ را ممکن می‌سازد.
  • عملکرد بهتر سقف از لحاظ عایق‌بندی صوتی و لرزش صفحه‌ها
  • کاهش میزان بارهای وارده بر خاک و امکان حذف و یا کاهش تعداد و ابعاد شمع‌ها در خاک‌های سست
  • ایمنی بالا در مقابل آتش‌سوزی و تأمین نیازهای فنی مطابق با استاندارد

معایب استفاده از سقف یوبوت

  • هزینه‌های بالا برای تهیه قالب‌ها در مقیاس کوچک و تعداد زیاد
  • ایجاد حفره در سقف یوبوت درصورتی‌که بتن‌ریزی صحیح در اطراف قالب انجام نشود.
  • در صورت عدم استفاده به‌صورت طولانی، شکل قالب‌های سقف تغییر می‌یابد.
  • یکی دیگر از معایب سقف‌های یوبوت این است که اگر قالب‌ها 4 ماه مورداستفاده قرار نگیرد، از بین می‌رود؛ بنابراین، نگهداری از آنها سخت است.
  • در صورت آسیب‌دیدگی و شکستگی، بتن در ساختار قالب نفوذ کرده و بار مرده بر سازه افزایش می‌یابد.

 

سقف یوبوت در مقایسه با سقف تیرچه بلوک

میزان سختی انواع سقفهای یوبوت بسیار بالا است و به همین علت هم می‌توان با بهره‌گیری از آن‌ها دهانه‌ای با ارتفاع‌های بیش از 20 متر را نیز اجرا کرد. همان طور که می‌دانید برای اجرای سقف تیرچه بلوک در دهانه‌های بیشتر از 7 و نیم متر و یا مکان‌هایی مانند پارکینگ که مقدار بار وارده به سازه سقف زیاد می‌باشد، باید از تیرچه‌های دوبل استفاده کرد که متعاقباً هزینه‌های اضافی در بردارد.

سقف یوبوت، سقفی صاف و بدون نیاز به اجرای سقف کاذب را فراهم می‌آورد. این در حالی است که در سقف تیرچه بلوک به علت وجود تیرهای آویز دار نیاز به اجرای سقف کاذب وجود دارد. تفاوت چندانی در خصوص سهولت و سرعت کار میان این دو سقف وجود ندارد.

سقف یوبوت در مقایسه با سقف عرشه فولادی

در ساختمان‌های بتنی استفاده از سقف‌های یوبوت بسیار ایده‌آل است و همین موضوع باعث برتری آن در مقایسه با سقف‌های عرشه فولادی شده است. علاوه بر این، پس از اتمام اجرای سقف یوبوت، یک سقف صاف و مسطح حاصل می‌شود که از نظر زیبایی هم جالب‌توجه است و شاید برخلاف سقف‌های عرشه فولادی اصلاً نیازی به اجرای سقف‌های کاذب گران‌ قیمت نداشته باشد.